Gõ cụm từ về lĩnh vực này bằng tiếng Anh, kết quả trả về gần như không có nội dung nào từ Việt Nam. Toàn bộ là nội dung từ các thị trường khác.
Trong khi đó, Việt Nam có nghề thủ công, có nguyên liệu, có người làm nghề, và có cộng đồng người Việt ở nước ngoài đông đảo.
Bài này bàn về thị trường và thương mại, không bàn về nội dung chuyên môn.
Ai là khách quốc tế
Người Việt ở nước ngoài. Nhóm lớn nhất và dễ tiếp cận nhất. Họ muốn mua đồ từ quê, và họ vẫn tìm bằng tiếng Việt — nhưng thế hệ sinh ra ở nước ngoài thì không.
Cộng đồng gốc Á khác. Nhiều cộng đồng có thực hành tương tự, quy mô lớn ở Bắc Mỹ, châu Âu, Úc.
Khách quốc tế quan tâm văn hoá phương Đông. Nhóm này không nhỏ và có sức mua cao.
Người mua đồ thủ công. Mua vì tay nghề và vì câu chuyện, không vì lý do tinh thần.
Bốn nhóm này cần cách tiếp cận khác nhau, nhưng có một điểm chung: ba trong bốn nhóm tìm kiếm bằng tiếng Anh.
Vì sao Việt Nam gần như vắng mặt
Rào cản ngôn ngữ. Người làm nghề và người bán hàng không viết được tiếng Anh ở mức bán hàng.
Không biết khách quốc tế tìm gì. Từ ngữ, cách hỏi, mối quan tâm khác với khách trong nước.
Thanh toán quốc tế phiền phức với người bán nhỏ.
Vận chuyển quốc tế đắt và phức tạp, đặc biệt với hàng nặng hoặc dễ vỡ.
Quy định nhập khẩu về vật liệu. Một số chất liệu bị hạn chế ở nước nhận — gỗ, đá, vật liệu từ động vật.
Không có ai làm cầu nối.
Điều kiện để khai thác được
Nội dung tiếng Anh viết cho người đọc tiếng Anh, không phải bản dịch máy móc từ tiếng Việt. Khác biệt nằm ở chỗ nhóm khách này quan tâm nguồn gốc, tay nghề, vật liệu — chứ không quan tâm những thứ mà khách trong nước quan tâm.
Minh bạch về chất liệu. Yêu cầu bắt buộc ở thị trường quốc tế, và cũng là điều kiện để qua hải quan.
Tra quy định nhập khẩu trước khi bán. Hàng bị giữ ở hải quan là mất cả lô và mất uy tín.
Đóng gói cho vận chuyển xa.
Chính sách đổi trả rõ ràng. Người mua quốc tế coi đây là điều kiện tối thiểu.
Câu chuyện sản xuất có thật. Đây là lợi thế lớn nhất của người làm nghề thật — và là thứ không sao chép được.
Lợi thế của Việt Nam
Chi phí sản xuất thấp so với thị trường tiêu thụ.
Nghề thủ công còn sống. Nhiều nước đã mất.
Nguyên liệu bản địa. Một số loại gỗ, đá, hương liệu chỉ có ở đây.
Cộng đồng ở nước ngoài làm cầu nối tự nhiên.
Câu chuyện văn hoá chưa bị khai thác cạn. Khác với một số thị trường đã bão hoà về mặt nội dung.
Ba khoản chi phí quyết định bán ra nước ngoài có lời không
Người bán nhỏ thường tính giá bán trừ giá vốn rồi tưởng đó là lãi. Bán quốc tế thì còn ba khoản nữa:
Cước vận chuyển và thời gian giao. Hàng nặng hoặc cồng kềnh có thể tốn cước lớn hơn cả giá trị món hàng. Đây là lý do mảng này chỉ hợp với hàng giá trị cao trên mỗi đơn vị khối lượng — hoặc với đơn gom nhiều món.
Thuế và phí nhập khẩu bên nước nhận. Người mua trả, nhưng nếu không báo trước thì họ từ chối nhận hàng — và lúc đó người bán chịu cả cước đi lẫn cước về.
Tỉ lệ hoàn và hư hỏng đường dài. Hàng dễ vỡ đi đường xa có tỉ lệ hỏng thật. Tính sẵn khoản này vào giá, đừng coi là rủi ro hiếm.
Cộng đủ ba khoản rồi mới biết giá bán nào có lời. Nhiều người bán thử vài đơn đầu thấy có lãi, tới đơn bị trả về mới nhận ra mình tính thiếu.
AI đổi được gì
Phần hữu ích, và ở mảng này thì nó thay đổi cuộc chơi nhiều hơn hầu hết mảng khác:
- Xoá rào cản ngôn ngữ. Rào cản số một vừa gần như biến mất. Người làm nghề ở một làng quê giờ viết được nội dung tiếng Anh đọc được.
- Hiểu cách khách quốc tế tìm kiếm — từ ngữ họ dùng khác hẳn cách dịch trực tiếp từ tiếng Việt.
- Trả lời khách bằng nhiều thứ tiếng, kể cả ngoài giờ và khác múi giờ.
- Tra quy định nhập khẩu của từng nước về từng loại vật liệu.
- Viết mô tả sản phẩm cho hàng trăm mẫu.
Ranh giới:
- Không tư vấn pháp lý về vật liệu bị hạn chế. Phải tra văn bản và hỏi cơ quan có thẩm quyền — sai ở đây là mất hàng.
- Không sinh nội dung về công dụng. Ở một số thị trường, tuyên bố về công dụng còn bị quản lý chặt hơn ở Việt Nam.
- Không mô tả chất liệu sai. Khiếu nại ở thị trường quốc tế gây hậu quả nặng hơn nhiều — mất tài khoản bán hàng, bị đánh giá xấu vĩnh viễn.
- Không thay được tay nghề thật.
Và điểm quan trọng nhất: khi viết tiếng Anh trở nên miễn phí, mọi người bán trên thế giới cũng có lợi thế đó. Nội dung hết là thứ tạo khác biệt. Thứ còn lại là hàng thật, tay nghề thật, và nguồn gốc chứng minh được — đúng những thứ Việt Nam có.
Vì sao cái tên đáng chú ý
Cái tên này ghép tên nước với thuật ngữ quốc tế của lĩnh vực — đúng cách khách nước ngoài gõ.
Đây là điểm mấu chốt và cũng là chỗ người bán Việt Nam hay bỏ lỡ: một cái tên tiếng Việt, dù hay tới đâu, không xuất hiện trong lần tìm kiếm của người không biết tiếng Việt. Muốn bán ra ngoài thì phải có cái tên người ta gõ được.
Nó vừa nói rõ xuất xứ — thứ tạo khác biệt — vừa dùng từ mà cả thế giới hiểu.
AI đã làm cho việc dịch và dựng trang thành chuyện vài giờ. Thứ còn khan hiếm là hàng thật với nguồn gốc chứng minh được, và một cái tên khách quốc tế gõ được.
vietfengshui.com là phần thứ hai.
Xem thông tin tên miền: vietfengshui.com trên Tên Miền Đẳng Cấp